Rất nhanh chóng, chúng tôi đội mũ bảo hộ lao động, đi ủng đen leo lên chiếc xe 3 cầu tiến thẳng vào đại công trường. Sơn La mùa này sương mù vây dày đặc, lại thêm một bên là núi đá, một bên là vực sâu nên chỉ có gần 40 km mà phải gần 2 giờ xe chúng tôi mới bò được đến công trường. Trong cuộc đời 30 năm làm báo của mình, dù đã đến nhiều công trình thủy điện, vậy mà đến Sơn La, tôi vẫn ngỡ ngàng, vẫn thán phục bởi sức mạnh phi thường của con người. Những đợt gió hanh, khô ào ào thối khiến thủy điện Sơn La không khác gì một túi bụi khổng lồ. Hàng ngàn người thợ Sông Đà đã có mặt ở đây từ 3, 4 năm trước đào núi, ngăn sông, đắp đập để làm nên dòng điện sáng. Họ mặc những bộ quần áo bảo hộ lao động màu xám, cứ lẫn vào đá, vào cây. Đặc biệt với công nghệ bê tông đầm lăn hiện đại, tiến độ thi công đắp đập của thợ Sông Đà không chỉ được rút ngắn mà chất lượng lại rất cao. Ông Nguyễn Kim Tới, Trưởng Ban Điều hành Dự án thủy điện Sơn La phấn khởi cho biết: Đến thời điểm này, phần xây dựng đã cơ bản hoàn thành, công việc còn lại đang trông chờ vào đội quân lắp máy.
Quả thật, chưa có công trình nào mà Lilama lại huy động một lực lượng kỹ sư, công nhân, xe máy đông đảo như ở đây và cũng chưa có công trình nào tiến độ thi công lại rút ngắn như thế. Ba năm qua, ngoài việc lắp đặt 73.000 tấn thiết bị của 6 tổ máy, Lilama còn chế tạo hơn 4.500 tấn thiết bị  thủy công. Vì vậy, nhiều cuộc họp giao ban diễn ra ngay trên công trường và tiến độ công việc được kiểm soát từng ngày, từng giờ. Đây không chỉ là mệnh lệnh của đất nước mà còn của trái tim người thợ.
Vòng vèo leo lên chiếc cầu thang bộ bằng sắt cao 40 m, chúng tôi nhìn xuống khu tổ hợp và lắp đặt thiệt bị của các tổ máy. Dưới ánh đèn cao áp rực sáng, hàng trăm kỹ sư, công nhân Lilama trong trang phục áo xanh cùng những chiếc cần cẩu đang lầm lũi làm việc. Tiếng máy hàn, máy cắt, cần cẩu đan xen nhau, những ánh lửa hàn lóe lên, những thiết bị khổng lồ, siêu trường, siêu trọng được đưa vào vị trí chính xác, an toàn. Ở thủy điện Hòa Bình hay Yaly, tôi đã chứng kiến niềm vui khôn xiết của những người thợ áo xanh khi tổ máy đầu tiên phát điện. Tuy nhiên, bên cạnh họ còn có các chuyên gia Nga. Còn ở đây, những người thợ áo xanh đang làm chủ công nghệ, thiết bị của nhà máy. Là con trai Hà Nội chính gốc, nước da trắng như con gái, vậy mà mấy năm ở Sơn La, khuôn mặt của kỹ sư Nguyễn Đức Tuấn, Chủ tịch HĐQT Lilama 10 đã nhuộn một màu nắng gió. Anh bảo: “ Ở công trình nào cũng vậy, phần lắp máy đều bị dồn lại cuối cùng. Chúng tôi đang chạy đua với thời gian để bù lại phần xây dựng chậm và đưa quyết tâm đưa tổ máy 1 vào vận hành sớm hơn kế hoạch”.
Tất bật, lo toan, ông Hoàng Trọng Nam, Phó GĐ BQL Dự án thủy điện Sơn La luôn đồng hành cùng những người lắp máy. Bằng chất giọng cảm phục, ông cho biết: Lãnh đạo Lilama 10 như: Chủ tịch HĐQT Nguyễn Đức Tuấn, TGĐ Đặng Văn Long luôn thay nhau túc trực bên các tổ máy, hôm nào sớm nhất cũng phải 10 giờ đêm họ mới ra khỏi công trường. Lánh đạo Lilama 10 không chỉ đưa ra những phương án thi công tối ưu, những biện pháp lắp đặt chính xác mà còn lo đầy đủ lương, thưởng, nhà ở cho công nhân. Đây là đội quân chuyên nghiệp và làm việc với trách nhiệm cao. Tổ máy số 1 vận hành trước kế hoạch hai năm làm lợi cho Nhà nước hàng trăm tỷ đồng, có công đóng góp rất lớn của đội quân lắp máy.  


Đúng vậy, những năm gần đây, Lilama 10 nổi lên như một “ngôi sao sáng” trong các doanh nghiệp xây lắp Việt Nam và là một trong 3 đơn vị AHLĐ của Lilama. Với kinh nghiệm và truyền thống làm thủy điện, họ không chỉ đóng vai trò chủ lực trên các công trình thủy điện quốc gia mà còn thi công hàng loạt các công trình thủy điện, nhiệt điện, xi măng khác. Chỉ riêng năm 2010, Lilama 10 đã đưa 7 tổ máy thủy điện vào hoạt động. Đây là kỷ lục chưa từng có mà Lilama 10 đạt được từ đến nay. Ngoài ra, Lilama 10 còn làm chủ đầu tư Dự án thủy điện Nậm Công 3, đại tu sửa chữa NM thủy điện Thác Bà và tham gia vào nhiều dự án do Lilama làm tổng thầu EPC, trong đó có NM Lọc dầu Dung Quất. Mới đây, Lilama 10 đã đưa tòa nhà làm việc hiện đại, cao 17 tầng vào hoạt động. Mã chứng khoán L10 luôn có khối lượng thanh khoản lớn và năm 2010, Lilama 10 đã đoạt danh hiệu Thương hiệu chứng khoán uy tín. Đây cũng là doanh nghiệp được coi là “cái nôi” đào tạo nhiều cán bộ chủ chốt cho ngành lắp máy.                                                                          

Rời thủy điện Sơn La trong cái gió, cái bụi, cái rét cũng ngút ngàn núi đá, rừng cây, nhìn con sông Đà hung hãn mối khi mưa lũ về giờ đây giống như một con ngựa bất kham bị thuần phục dưới bàn tay con người để biến nó thành dòng sông ánh sáng, tôi thầm cảm phục và biết ơn những con người mà cả cuộc đời gắn bó với núi rừng, với dòng sông vì dòng điện của Tổ quốc. Tết này, tôi tin Tuấn, Long, Trinh cùng nhiều kỹ sư, công nhân Lilama 10 lại xa nhà, xa tổ ấm để bám trụ công trường chuẩn bị đưa tổ máy 2 vào hoạt động. Tự nhiên, những khuôn mặt thân quen mà tôi đã gặp bên đập tràn ở Sông Đà, bên gốc cây trứng cá hay vạt hoa cúc quỳ, bên dòng Sê San ở Tây Nguyên của Hải, Đại, Tuấn, Long, Tiến, Trinh, Oai, Chiến, Hùng, Tĩnh…lại hiện về trong tôi. Họ là lớp người đại diện cho một thế hệ mới, luôn nêu cao tinh thần dân tộc và ý chí quốc gia, vươn lên làm chủ công nghệ, kỹ thuật để chiến thắng đói nghèo và đã làm được điều kỳ diệu ở thủy điện Sơn La. Và tôi hiểu: mùa xuân đất nước đã và đang được khắc họa từ những con người, những công trường như thế này. Xuân về,  xin được gửi đến họ một tấm lòng./.      

                                                            
     Phóng sự của Trần Thị Sánh